Đại cương
Viêm nhiễm đường đâm ra dục là một trong những bệnh phổ quát ở phụ nữ, nó có liên can khắn khít với quan hệ tình dục, nhất là trong những trường hợp có nhiều bạn tình, ý thức vệ sinh dục tình kém, đó là điều động kiện thuận lợi cho bệnh phát triển khám phụ khoa ở đâu tốt. Như vậy có nghĩa bệnh thường xuất hành từ đường hoá dục thấp. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng rõ ràng vì có khi kết quả vi trùng học không hoàn trả toàn giống nhau giữa bệnh phẩm dịch âm đạo và ở vòi tử cung. Ngoài ra, nó còn là hậu quả của danh thiếp biến chứng trong hoá đẻ như nạo sót nhau, bóc rau sau đẻ, đặt dụng cụ dạ con không đảm bảo vô khuẩn và nhất là trong danh thiếp trường hợp phá thai không an toàn.
Phần phụ ở người đàn bà bao gồm: buồng trứng,vòi dạ con (vòi trứng), dây dính chằng rộng. Viêm phần phụ phần đông thường bắt đầu từ viêm vòi tử cung, sau đó lan ra xung quanh.
1. Viêm cổ tử cung; 2. Viêm nội mạc tử cung; 3. viêm vòi dạ con ;
4. ứ đọng mủ vòi tử cung ; 5. áp-xe vòi dạ con ; 6.a áp-xe Douglas; 6.b Viêm phúc mạc tiểu khung
Vi khuẩn gây bệnh
Lậu cầu (Neisseria Gonorrhea), chiếm 20 - 40% viêm nhiễm hố chậu, xét nghiệm trực tiếp kiến sẽ phát hiện song cầu khuẩn hình hạt cà phê, gram âm.
Chlamydia trachomatis, tỷ lệ 40 - 50% của viêm nhiễm hố chậu, khó phát hiện khi xét nghiệm trực tiếp. Miễn dịch huỳnh quang đãng là thủ pháp tốt để phát hiện
Mycoplasmas hominis.
Các loại vi khuẩn khác có trạng thái gặp trong một số mệnh điều kiện như:nhóm ái khí( Colibacille, lactobacille, protéus, staphylocoque),nhóm kỵ khí:(Bacteroides, fragilis, clostridium.)
Trong thực tại thì phần nhiều các trường học hợp viêm đâm ra dục đều do nhiều loại vi khuẩn gây ra (bao gồm cả nhóm vi khuẩn ái khí và yếm khí)nên việc điều động trị thường gặp nhiều khó khăn.
Triệu chứng
Tuỳ theo vi khuẩn gây bệnh, bệnh cảnh lâm sàng thường biểu hiện dưới dạng cấp tính, bấn cấp tính và mãn tính. Dạng mãn tính thường phát hiện tình cờ khi bệnh nhân dịp đi khám vô sinh.
Hình thái cấp tính
Viêm phần phụ cấp thường xảy ra sau đẻ, sau sẩy thai huyễn hoặc sau danh thiếp can thiệp thủ thuật ở vùng tiểu khung như nạo hút, đặt vòng, tháo vòng… và sau viêm âm đạo cấp bởi vì vi khuẩn lậu.
Triệu chứng lâm sàng nổi bật là đau vùng bụng dưới đột ngột ở phụ nữ, đau tăng khi đi lại, thường đau cả hai bên (chiếm 90%). .
Rối loạn kinh nguyệt, xảy ra trong 50% các trường học hợp, danh thiếp dấu hiệu nặng nề kích thích vùng bụng dưới như mót rặn, đi lỏng, tiểu khó, tiểu không hết nước tiểu (chiếm 15 - 25 % các trường học hợp).
Sốt có trạng thái là dấu hiệu kèm cặp theo các triệu chứng này, nhiệt độ có khi trên 390C.
Có thể nôn huyễn hoặc buồn nôn.
Khám bụng thấy đề kháng vùng bụng dưới, nhưng không co cứng thành bụng, có dấu giảm áp- Blumberg(+).
Đặt mỏ vịt: có nhiều khí hư, có khi là mủ, chiếm từ 39 - 65% các trường hợp, ta thành thử lấy dịch âm đạo để làm xét nghiệm
Thăm khám đường kết hợp bằng hai tay trong âm đạo và trên bụng , ta thấy dạ con mềm, khi lay động tử cung sẽ gây đau, hai phần phụ nề, đau. Đôi khi phát hiện thấy ti tỉ cạnh tử cung, thường ở mặt sau của tử cung, dính líu không di động.
Cận lâm sàng:
Công thức máu có bạch cầu tăng, đặc biệt bạch huyết cầu trung tính tăng cao.
CRP tăng.
Cấy máu có thể phát hiện vi khuẩn gây bệnh. Xét nghiệm dịch cổ tử cung để phát hiện vi khuẩn lậu và Chlamydia. Trên thực tế, xét nghiệm không phải lúc nào cũng cho kết quả dương tính chất bởi chưng viêm phần phụ có trạng thái xảy ra bởi chưng tạp khuẩn. Siêu âm để phát hiện các khối viêm nhiễm và áp-xe phần phụ.
Hình thái bán cấp
Chiếm 30% danh thiếp trường học hợp. Triệu chứng lâm sàng thường nhẹ hơn với:
Đau âm ỉ vùng hạ vị huyễn hoặc thắt lưng, có khi đau nhói.
Rong kinh thường hay gặp.
Khí hư không rõ ràng và không đặc hiệu.
Sốt nhẹ, 37,50 - 380C.
Khám bụng: thường thấy bụng mềm, nắn thấy có đề kháng cục bộ vùng bụng dưới.
Khám âm đạo: có trạng thái thấy đau một hoặc hai bên của phần phụ, có ti tỉ nề khó phân biệt ranh giới với tử cung. Có dấu hiệu đau khi lay động cổ tử cung
Khám túc trực tràng: bệnh nhân rất đau khi khám
Cận lâm sàng:
Bạch cầu tăng với bạch huyết cầu trung tính chất tăng vừa phải.
CRP tăng.
Siêu âm xác định được vô số phần phụ với âm vang(écho) hỗn hợp.
Nội soi ổ bụng, có trạng thái gặp danh thiếp xót thương tổn phối hợp viêm phần phụ, viêm quanh gan dạng tơ màng dính dấp giữa gan và cơ hoành, huyễn hoặc mặt trên gan với thành trước ổ bụng như danh thiếp sợi dây dưa đàn violon ( hội chứng Fitz-Hugh-Curtis: viêm quanh gan thứ phát sau viêm đâm dục không đặc hiệu.Có các dấu hiệu sốt, đau hạ sườn phải lan lên vai, có các dấu hiệu ở tiểu khung làm nghĩ đến viêm phần phụ .Tuy nhiên không có vàng da, các xét nghiệm công năng gan và siêu âm đường mật đều bình phẩm thường).
Hình thái mãn tính
Nguyên nhân: bởi chưng viêm phần phụ cấp tính chất không được điều động trị đầy đủ, kịp thời.
Triệu chứng:
Cơ năng:
Đau: đau vùng hạ vị hay hai bên hố chậu, thường có một bên trội hơn Đau thay đổi về cường độ ,thời gian,từng cơnhay liên tục; khi đi lại nhiều làm việc nặng đau tăng ,khi nghỉ ngơi đau ít hơn.
Khí hư: không nhiều,không đặc hiệu.
Ra máu: có trạng thái ra máu bất thường trước và sau hành kinh huyễn hoặc rong kinh.
Thực thể:
Khám âm đạo phối hợp nắn bụng có thể phát hiện.
Tử cung di động thời hạn chế,đau khi lay động.
Có thể có vô vàn cạnh tử cung ,ấn đau, ranh giới không rõ bởi vòi tử cung dính líu với buồng trứng thành một vô vàn .
Chẩn đoán phân biệt
Đau vì chưng bệnh đường tiêu đâm và tiết niệu
Viêm ruột thừa cấp: viêm phần phụ thấy đau cả 2 bên, điểm của phần phụ phải thấp hơn điểm đau của ruột thừa viêm.
Viêm mủ bể thận.
Viêm đại tràng.
Đau vì chưng bệnh lý phụ khoa
Chửa ngoài tử cung.
Chậm kinh, đau bụng một bên hố chậu, rong huyết.
HCG ( + ).
Siêu âm: không thấy túi vô kể trong buồng TC.
Viêm, đọng nước vòi tử cung bởi vì lao.
Tiến triển
Thuận lợi
Khi sử dụng kháng sinh sớm, ăn nhập bệnh sẽ diễn tiến tốt với bộc lộ hết sốt, đỡ đau bụng, các xét nghiệm cận lâm sàng sẽ trở lại phẩm bình thường trong một đôi ngày. Nội soi có trạng thái chỉ định nếu vẫn tồn tại một ti tỉ ở vùng chậu sau khi đã sử dụng kháng đâm phù hợp.
Các diễn biến khác
Viêm phúc mạc đáy chậu:
Đây là một hậu quả khi viêm phần phụ không được điều trị đúng cách, cũng có khi trở nên một cấp cứu bụng đối với các nhiễm trùng nặng. Viêm phúc mạc khu trọ ở đáy chậu bởi vì danh thiếp tạng lân cận, đặc biệt là mạc nối lớn, đại tràng sigma cùng với các quai ruột non nằm cạnh cơ quan hoá dục che phủ làm hạn chế sự lan rộng của nhiễm trùng. Khi nhà giam xét vùng bụng ta thấy có phản ứng khu trú ở hạ vị, một thỉnh thoảng có dấu hiệu co cứng thành bụng, phần bụng trên rốn thì mềm. Khám âm đạo- trực tràng rất đau, hạ vị có vô vàn dính, khó thi hài định. dạ con và ranh giới giữa tử cung với vô kể viêm dính
Áp-xe phần phụ:
Các ổ áp-xe hình thành từ một viêm vòi dạ con mà không phát hiện được huyễn hoặc điều động trị không tốt. Trên siêu thanh cho ta hình ảnh một khối cạnh tử cung, hình bầu dục, bờ dày, âm vang (echo) hỗn hợp. Soi ổ bụng cho phép chọc dò tháo mủ, rửa ổ áp-xe với dung dịch nước muối hoá lý, phải phối hợp các kháng sinh có phổ kháng khuẩn rộng.
Áp-xe buồng trứng:
Hiếm gặp, bệnh cảnh lâm sàng giống như ứ mủ vòi tử cung. Khi mổ phát hiện được phải cắt buồng trứng.
Viêm rái cá lan toả đáy chậu:
Nhiễm trùng có thể tạo cho nên một ổ áp-xe dưới phúc mạc, có thể lan lên cao hơn trong dính líu chằng rộng mê hoặc xuống phía dưới hướng ra phía tầng đâm ra môn. Việc điều động trị thường là phẫu thuật để dẫn lưu ổ mủ.
Viêm phúc mạc toàn thể:
Nhiễm trùng lan ra khỏi hố chậu gây viêm phúc mạc toàn thể.
Có các triệu chứng của nhiễm trùng nặng: sốt cao, nhiễm độc…
Có danh thiếp dấu hiệu bụng khoa ngoại :phản tương ứng phúc mạc, đề kháng thành bụng…
Tiến triển lâu dài:
Có thể có các đợt tái phát nặng mê hoặc nhẹ khi có nhiễm khuẩn ở cơ quan đâm ra dục hay ngoài cơ quan sinh dục.
Di chứng
Di chứng thường gặp của viêm nhiễm hố chậu đó là:
Vô sinh do: tắc vòi dạ con hai bên, dính tua loa vòi…
Thai ngoài tử cung.
Đau vùng chậu kinh niên.
Điều trị
Viêm nhiễm hố chậu vì nhiều loại vi khuẩn nên thường khó điều động trị. Có nhiều phác hoạ đồ điều động trị bộ hạ vào hình thái lâm sàng.
Viêm cấp bởi chưng Chlamydia và lậu
Điều trị tuyến cơ sở:
Ofloxacin 400mg đường uống trong 14 ngày hoặc
Levofloxacin 500mg/ngày trong 14 ngày.
Có trạng thái phối hợp với Metronidazole 500mg uống trong 14 ngày.
Có trạng thái kết hợp với Doxycyclin 100mg x 2 viên uống/ngày x 14 ngày.
Chú ý:
Điều trị ngoại trú chân nếu trong 24 – 48 giờ không cải thiện, phải nhập viện điều động trị.
Để tránh tái phát cần phải điều trị cả bạn tình.
Điều trị nội trú:
Cephalosporin III 2g tiêm tĩnh mạch mỗi 12 giờ và Doxycycline 100mg tiêm tĩnh mạch mỗi 12 giờ cho đến khi cải thiện.
Sau đó, Doxycycline 100mg x 2 viên uống/ngày trong 14 ngày.
Áp - xe phần phụ, viêm phúc mạc đáy chậu
Sau khi sử dụng kháng đâm toàn thân, phối hợp (Ceftriazone + Aminozide + Metroni- dazone)
Có thể điều động trị bằng nội soi với giải phóng danh thiếp sợi dính, chọc dò túi mủ, rửa ổ abces, cần thiết có thể dẫn lưu.
Có một vài tác giả khuyên nên dùng kháng hoá mạnh sau đó nội soi gỡ dính, tháo mũ và dẫn lưu ổ bụng. Có những tác động về mặt áp điệu phẫu khi tiến hành nội soi bởi chưng viêm và dính, bởi vì đó cần đặc biệt chú ý khi tiến hành các thủ thuật ngoại khoa.
Viêm phúc mạc bán cấp
Viêm phúc mạc dính, cần phải ưu tiên điều trị Chlamydia trachomatis văn bằng cách kết hợp nhóm cycline (Doxycline, Vibramycine) với Gentamycine mê hoặc Metronidazole. Thời gian điều trị là trên dưới 21 ngày. Trong tất cả các trường học hợp nên phối hợp điều trị cho bạn tình
Viêm phúc mạc toàn thể
Ngoại khoa:do nhiễm trùng lan ra khỏi hố chậu thành ra phải can thiệp ngoại khoa để dẫn giải quyết nguyên nhân, làm sạch và dẫn lưu ổ bụng khám phụ khoa ở đâu tốt. Lấy bệnh phẩm xét nghiệm vi khuẩn .
Nội khoa: bồi phụ nước,điện giải, kháng sinh trước và sau phẫu thuật.
Phòng bệnh
Định kỳ tổ chức nhà tù phụ khoa ở tuyến cơ sở để phát hiện và điều trị sớm, đặc biệt nhóm nguy cơ mê hoặc những người phải làm việc trong môi trường học nước bẩn.
Phát hiện sớm, điều trị tích cực viêm nhiễm đường đâm ra dục dưới ngay khi mới nhiễm
Phát hiện và điều trị viêm niệu tôn giáo ở nam và nữ có hiệu quả.
Sử dụng bao cao su ở những người có nguy cơ cao với bệnh lây qua đường tình dục.
Tôn trọng nguyên tắc vô khuẩn khi làm các thủ thuật sản phụ khoa.
Tuyên truyền, chỉ dẫn cách vệ hoá kinh nguyệt, vệ sinh cá nhân,vệ đâm ra giao hợp.
Vận động đâm đẻ có phương kế hoạch, tránh có mang ngoài ý muốn.
Tuyên truyền lối sống lành mạnh.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét